قبر خاقانى قبر خاقانى در خارج شهر است [ و ] بقعه دارد « 2 » سه چهار حمام خوب دارند . ميدان طولانى بزرگ باصفاى عالى وسيع از بناهاى شاه عباس در اين شهر هست به همان رسم ميدان اصفهان . مسجد گنجه مسجد خوبى دارد كه در مسجد روى به طول ميدان باز مىشود و مناره هم در دو طرف در مسجد دارد . وضع مسجد صحن بزرگى است . بقعهء مسجد در وسط صحن واقع است نه چندان مرتفع . توى طاق مسجد مربع است . چهار ايوان دارد . طاق مسجد بيست ذرع در بيست ذرع است . [ 29 ب ] چهار ضلع آن حجرات است . روى به صحن مسجد ، اين مسجد با مسجد شيخ عبد القادر كه در بغداد است ، يك طرح است مگر او قدرى بزرگتر است . يحتمل هردو كار يك استاد باشد . منبر چوبى بزرگى دارد كه در كارهاى نجارى بسيار استادى كرده است . نهر آب جارى ، از صحن مسجد مىگذرد . چنارهاى بسيار قوى دارد . يكى از آنها را پيمودم ، اصل چنار از جايى كه از زمين برآمده است ده ذرع دور او بود . ميدان شهر وضع ميدان هم مربع طولانى ، طولش از جنوب به شمال [ و ] پانصد و پنجاه قدم طول ميدان است [ و ] عرض يكصد و سى قدم . اطراف ميدان معلوم است [ كه ] سابقا مثل ميدان اصفهان حجرات بوده است . حالا دكاكين است و بعضى از عمارات ، مشرف به ميدان است . دور ميدان نهر آب جارى دارد . كنار نهر همه چنارهاى قوى مثل چنارهاى

--> ( 2 ) . مقايسه شود با : از قرارى كه مىگويند ، يعنى من خود در تواريخ نديده‌ام ، اما از اقوام معتبره شنيده‌ام خواجه نظام الدين و خاقانى از شيروان عزيمت زيارت بيت الله الحرام كرده ، در اين منزل كه از مضافات گنجه است ، خواجه مرحوم مىشود و خاقانى حسب الوصيه ، همان‌جا او را دفن مىكند . خلاصه ، قبر صاحب خمسه در عوض اينكه مزار اسكندر و خسرو و مجنون و بهرام باشد ، طويله و چاپارخانه شده است . ( سفرنامهء صنيع الدوله ، ص 45 ) .